Sveitarstjórnarlög

Upplýsingaveita sveitarfélaga er sameiginlegur gagnagrunnur ríkis og sveitarfélaga með samræmdum fjárhagsupplýsingum. Gögnin eru birt í mælaborðum Sambands íslenskra sveitarfélaga.

Löggjöf á Norðurlöndum

Ein helsta breytingin sem felst í frumvarpinu lýtur að ítarlegri áætlanagerð um fjármál sveitarfélaga til langs tíma. Sambærileg ákvæði um langtímaáætlanir er að finna í löggjöf annarra Norðurlanda.

Í Danmörku kveða 2. og 3. gr. reglugerðar um fjárhags- og reikningshald sveitarfélaga, endurskoðun o.fl. (bekendtgørelse om kommunernes budget- og regnskabsvæsen, revision m.v., BEK nr 998 af 03/07/2025) á um að leggja skuli fram árlega tillögu að fjárhagsáætlun ásamt þriggja ára áætlun fyrir næstu ár á eftir. Skal jafnvægis gætt milli tekna og gjalda í samræmi við nánari fyrirmæli reglugerðarinnar.

Í Finnlandi er kveðið á um það í 110. gr. sveitarstjórnarlaga (kommunallag, 410/2015) að sveitarstjórn skuli samþykkja fjárhagsáætlun fyrir eins árs og jafnframt efnahagsáætlun til að minnsta kosti þriggja ára þar sem fjárhagsárið er fyrsta ár tímabilsins. Áætlunin skal vera hallalaus eða skila afgangi, auk þess sem mæla skal fyrir um hvernig unnið verði á uppsöfnuðum halla, eigi það við.

Í Noregi ber sveitarstjórnum samkvæmt 3. og 4. gr. 14. kafla laga um sveitarfélög og fylki (lov om kommuner og fylkeskommuner (kommuneloven), LOV-2018-06-22-83) að samþykkja fjögurra ára fjárhagsáætlun samhliða ársáætlun. Gera skal kröfu um að báðar áætlanir séu raunhæfar, heildstæðar og í jafnvægi, auk þess sem langtímaáætlun skal sýna þróun fjármála, skulda og annarra verulegra skuldbindinga.

Í Svíþjóð mæla 5. og 6. gr. 11. kafla sveitarstjórnarlaga (kommunallag, 2017:725) fyrir um að sveitarfélög geri árlega fjárhagsáætlun þar sem tekjur skuli séu að jafnaði umfram gjöld. Í áætluninni skal jafnframt felast þriggja ára áætlun um fjármál sveitarfélagsins með fjárhagsárið sem fyrsta árið.

Af samanburðinum má ráða að langtímaáætlanir í fjármálum sveitarfélaga eru samnefnari í norrænni löggjöf. Tímalengd áætlana og lagaleg útfærsla eru þó mismunandi og ákvæði frumvarpsins um fimm ára fjármálastefnu og fjármálaáætlun eiga sér því ekki eina sameiginlega norræna fyrirmynd.