Réttindi sjúklinga
Beiting nauðungar
Hvar er málið statt?
Málið dagaði uppi: þinginu lauk án þess að það væri afgreitt.
- Lagt fram
- 1. umræða
- Í nefnd
- 2. umræða
- 3. umræða
- Dagaði uppi
Skráning Alþingis: „Ekki útrætt á 152. þingi. (Beið 1. umræðu.)“
Í stuttu máli
Að skapa lagaramma um það verklag sem viðhaft er á heilbrigðisstofnunum hér á landi sem felur í sér þvinganir, valdbeitingu eða annars konar inngrip í sjálfsákvörðunarrétt, frelsi og friðhelgi einkalífs sjúklinga.
Lagt fram af Willum Þór Þórsson, heilbrigðisráðherra (F), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar.
- Lagt fram
- 9. desember 2021
- Tegund
- Stjórnarmál
- Atkvæðagreiðslur með skrá
- 0
- Umræða í þingsal
- 47 ræður · 1 klst. 43 mín
Málið á mannamáli
Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.
Markmiðið
Að skapa lagaramma um það verklag sem viðhaft er á heilbrigðisstofnunum hér á landi sem felur í sér þvinganir, valdbeitingu eða annars konar inngrip í sjálfsákvörðunarrétt, frelsi og friðhelgi einkalífs sjúklinga.
Hvað breytist
Lagt er til að skýrt verði kveðið á um að beiting nauðungar gagnvart sjúklingum á heilbrigðisstofnunum verði bönnuð og að bannið nái einnig til fjarvöktunar. Gert er ráð fyrir að yfirlækni eða vakthafandi sérfræðilækni verði heimilt að víkja frá slíku banni í sérstökum einstaklingsbundnum tilfellum. Einnig er gert ráð fyrir að heimilt verði að beita nauðung í neyðartilvikum til að koma í veg fyrir yfirvofandi líkamstjón, stórfellt eignatjón eða röskun á almannahagsmunum. Þá er lagt til að skipað verði sérfræðiteymi um beitingu nauðungar. Gert er ráð fyrir að kveðið verði á um rétt sjúklinga til að kæra ákvörðun um beitingu nauðungar til sérfræðiteymisins eða kæra beitingu nauðungar án þess að ákvörðun liggi þar að baki. Enn fremur er lagt til að kveðið verði á um skráningu allra tilvika sem fela í sér nauðung eða fjarvöktun.
Lög sem breytast
Kostnaður fyrir ríkið
Gert er ráð fyrir kostnaði vegna skipunar sérfræðiteymis um beitingu nauðungar sem og vegna umsýslu og móttöku erinda til teymisins en áætlaður kostnaður kemur ekki fram í frumvarpi.
Meira úr samantektinni
OPCAT -- eftirlit með frelsissviptum.
Athugasemdir umboðsmanns Alþingis í kjölfar eftirlitsheimsóknar hans á þrjár lokaðar deildir geðsviðs Landspítala á Kleppi í október 2018 (á ensku).
Athugasemdir frá nefnd Evrópuráðsins um varnir gegn pyndingum.
Löggjöf á Norðurlöndum
Danmörk
Bekendtgørelse af lov om anvendelse af tvang i psykiatrien m.v. LBK nr 185 af 01/02/2022.
Finnland
Mentalvårdslag 14.12.1990/1116.
Sjá einkum kafla 4 a.
Noregur
Lov om etablering og gjennomføring av psykisk helsevern (psykisk helsevernloven) LOV-1999-07-02-62.
Lov om pasient- og brukerrettigheter (pasient- og brukerrettighetsloven) LOV-1999-07-02-63.
Sjá einkum kafla 4 A.
Lov om helsepersonell m.v. (helsepersonelloven) LOV-1999-07-02-64.
Sjá einkum 7. gr.
Lov om kommunale helse- og omsorgstjenester m.m. (helse- og omsorgstjenesteloven) LOV-2011-06-24-30.
Sjá einkum 9. kafla.
Svíþjóð
Lag om psykiatrisk tvångsvård (1991:1128).
Afstaða þingflokkanna
Willum Þór ÞórssonFramsóknarflokkurheilbrigðisráðherra
Engin atkvæðagreiðsla með skráðum atkvæðum hefur farið fram um málið.
„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.
Af hverju skiptir þetta máli?
Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.
- Umræða í þingsal
- 1 klst. 43 mín · 47 ræður
- 11 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
- Kostnaður fyrir ríkissjóð
- Gert er ráð fyrir kostnaði vegna skipunar sérfræðiteymis um beitingu nauðungar sem og vegna umsýslu og móttöku erinda til teymisins en áætlaður kostnaður kemur ekki fram í frumvarpi.
- úr samantekt Alþingis
Orð og atkvæði
Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.
Ekki hafa verið greidd atkvæði um málið með nafnakalli enn, svo hér sést aðeins hvað þingmenn sögðu.
Willum Þór ÞórssonFramsóknarflokkur1 ræða · 10 andsvör · 34 mín
Logi EinarssonSamfylkingin1 ræða · 8 andsvör · 19 mín
Þorbjörg Sigríður GunnlaugsdóttirViðreisn1 ræða · 2 andsvör · 16 mín
Andrés Ingi JónssonÞingflokkur 434 andsvör · 8 mín
Arndís Anna Kristínardóttir GunnarsdóttirÞingflokkur 434 andsvör · 6 mín
Helga Vala HelgadóttirSamfylkingin2 andsvör · 3 mín
Sýna 2 í viðbótFela
Halldóra MogensenÞingflokkur 432 andsvör · 3 mín
Eva Sjöfn HelgadóttirÞingflokkur 431 andsvar · 2 mín
Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.
Allt um málið
Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.
Ferill málsins
Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.
- Þingskjal
- Umræða1. umræða47 ræður · 1 klst. 43 mín
Þingskjöl
Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.
Allar atkvæðagreiðslur
Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.
Engar atkvæðagreiðslur hafa farið fram um málið.
Hverjir tóku til máls
- 1. umræða: 47 ræður · 11 ræðumenn · 1 klst. 43 mín
| Þingmaður | Flokkur | Ræður | Ræðutími |
|---|---|---|---|
| Utan þingflokka | 1 | 1 mín | |
| Samfylkingin | 2 | 2 mín | |
| Utan þingflokka | 2 | 3 mín | |
| Samfylkingin | 2 | 3 mín | |
| Utan þingflokka | 2 | 3 mín | |
| Utan þingflokka | 2 | 3 mín | |
| Utan þingflokka | 6 | 8 mín | |
| Utan þingflokka | 6 | 10 mín | |
| Viðreisn | 4 | 17 mín | |
| Samfylkingin | 9 | 19 mín | |
| Framsóknarflokkur | 11 | 34 mín |
Umsagnir og erindi
Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.
Engar umsagnir hafa borist.
Tengd mál
- Réttindi sjúklingatengt
- Réttindi sjúklingatengt
Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)